6413 SAYILI TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU KAPSAMINDA SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA CEZASI
6413 SAYILI TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU KAPSAMINDA DİSİPLİN SUÇU VE CEZALARI
SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA DİSİPLİN CEZASININ İPTALİ DAVASI
Türk Silahlı Kuvvetleri disiplin suç ve cezaları 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ile düzenlenmiştir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde en hayati konuların başında disiplin gelmektedir. Bu açıdan disiplin konusunda alınan tedbirlerin diğer kurum ve kuruluşlara göre mahremiyet bakımından farklılıklar arz edeceği hususu göz önünde bulundurulmalıdır. Zira disiplin sağlanması muhafazası devam ettirilmesi Türk Silahlı Kuvvetlerinin vazifesini yerine getirebilmesi için olmazsa olmaz konulardır. Türk Silahlı Kuvvetlerinde yerleşmiş tanıma göre disiplinin en temel iki unsuru bulunmaktadır. Bunlar itaat ve astın üstün, hukukuna riayet etmektir. Dolayısıyla kanunun temel amacı Türk Silahlı Kuvvetlerindeki itaat hissini sağlamlaştırma ve hukuka uygun olarak hareket etmeye yönelik usul ve esasların belirlenmesi şeklinde de ifade edilebilir.
DİSİPLİNSİZLİK NASIL OLUŞUR?
1-Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde disiplinsizliklerin kasten veya taksirle işlenebileceği belirtilmiştir. Disiplinsizliğin tanımında açıkça kasten işlenebileceği öngörülmüş ise bu disiplinsizliğin taksirle işlenmesi mümkün olmadığından kanun maddesindeki fıkra metninde bu kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde tabiri konularak bu konudaki karışıklığa mahal verilmemesi amaçlanmıştır.
2-Herhangi bir fiilden dolayı hakkında adli kovuşturma veya soruşturma yapılan bir personel hakkında aynı fiilden dolayı disiplin soruşturması yapılabilir ve yapılan disiplin soruşturması sonunda gerek görülürse disiplin cezası verilebilir. Nitekim bir fiilin ceza hukukunda kapsamında suç teşkil etmesi ayrı bir şey disiplin hukuku bakımından ilgili idarenin tedbir alması gereken bir hal olarak nitelendirilmesi ayrı bir şeydir. Bu durumda örneğin yüz kızartıcı bir suçtan hakkında soruşturma yürütülen veya dava açılmış bir personel hakkında disiplin amirleri tarafından disiplin cezası verilebilmesine imkan sağlanmıştır.
SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA CEZASI
Silahlı Kuvvetlerden Çıkarma Cezası; Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını alan personelin Türk Silahlı Kuvvetlerden ilişiği kesilecektir. Statüden çıkarma işlemine ilişkin izlenecek usul personelin tabi oluduğu mevzuata uygun olarak yapılacaktır. Örneğin sözleşmeli statüde çalışan personel açısından sözleşmenin feshi söz konusu olacaktır. Bu ceza generaller ve amiraller haricindeki subaylar, astsubaylar, uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin mensubu oldukları Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilecektir. Yüksek disiplin kurulu tarafından verilen bu cezanın yürürlüğe girmesi için nezdinde kurulduğu Milli Savunma Bakanı veya ilgili Kuvvet Komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amiraller hakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir.
6413 SAYILI TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ DİSİPLİN KANUNU KAPSAMINDA SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA CEZASINI GEREKTİREN DİSİPLİNSİZLİKLER NELERDİR?
-Aşırı Borçlanmak Ve Borçlarını Ödeyememek: Nafaka, trafik kazası, doğal afet, personelin öngöremeyeceği şekilde ülke genelinde yaşanan olağanüstü ekonomik dalgalanmalar, ani devalüasyonlar, sağlık ve tedavi giderleri ile kefillik ve benzeri zorunluluk hâlleri hariç olmak üzere, aşırı derecede borçlanmaya düşkün olmak ve bu borçlarını ödememeyi alışkanlık hâline
getirmektir.
-Ahlaki Zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmaktır.
-Hizmete Engel Davranışlarda Bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır.
-Gizli Bilgileri Açıklamak: Yetkisi olmadığı hâlde, devletin güvenliği ile iç ve dış siyasi yararlarına ilişkin elde ettiği gizli bilgileri yetkisiz kişi ve kuruluşlara vermek, ulaştırmak veya açıklamaktır.
-İdeolojik Veya Siyasi Amaçlı Faaliyetlere Karışmak: Siyasi partilere girmek, ideolojik veya siyasi faaliyetlere karışmak, ideolojik veya siyasi amaçlarla disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmaktır.
-Uzun Süreli Firar Etmek: Geçerli bir mazereti olmaksızın kesintisiz olarak bir yıldan fazla süre ile izin süresini geçirmek veya firar hâlinde bulunmaktır.
-Disiplinsizliği Alışkanlık Hâline Getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır.
-İffetsiz Bir Kimse İle Evlenmek Veya Böyle Bir Kimse İle Yaşamak: İffetsizliği anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenen veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmakta veya karı koca gibi herhangi bir kimse ile nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmektir.
-Gayri Tabii Mukarenette Bulunmak: Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmaktır.
-Terör Örgütleriyle İlişkisi Olmak: Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmaktır.
DİSİPLİN CEZA PUANINA BAĞLI OLARAK AYIRMA CEZASI NEDİR?
Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve bu durumlarda sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar ve astsubaylar hakkında ayırma cezası verilebilir.
-En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde 18 disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
-En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde 35 disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam 25 defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
-Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi istemiyle gelen dosyaların incelenmesi sonucunda yüksek disiplin kurulunca, cezaların usulüne uygun verilmediğine veya ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirilirse verilen cezaların tamamının veya bir kısmının kaldırılmasına yahut personelin görev yerinin değiştirilmesine ve durumunun bir yıllık deneme süresi sonunda yeniden incelenmesine karar verilir.
DİSİPLİN KURULU KARARLARINA KARŞI İTİRAZ EDİLİR Mİ?
Disiplin kurulu tarafından verilen cezaya karşı tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde itiraz edilebilir. Disiplin kurulunun vereceği karara karşı hem hakkında karar verilen kişiye hem de teşkilatında disiplin kurulu teşkil edilmiş olan komutan veya askeri kurum amirine itiraz hakkı tanınmıştır. Örneğin A Tugayında teşkil edilen disiplin kurulu tarafından verilmiş olan bir karar karşı A Tugayının bağlı olduğu B Tümen teşkilatında teşkil edilen disiplin kuruluna itiraz gönderilecektir. B Tümende disiplin kurulu bulunmaması durumunda ise B Tümeninin bağlı olduğu C Kolordusunda teşkil edilen disiplin kuruluna itiraz yapılacaktır. Tebliğden itibaren beş gün içinde bir üst komutanlığın disiplin kuruluna iletilmek üzere itiraz edildiğinde itiraz süresi içerisinde yapılmış sayılır ve kabul edilir. İtiraz dilekçesinin üst komutanlık disiplin kurulana ulaşmasının ardından disiplin subayı tarafından beş iş günü içinde tahkikat dosyası incelenir ve mütalaası ile birlikte dosyayı disiplin kurulan yollar. Disiplin kurulu en geç on iş günü içinde dosyayı inceleyerek kararını verir. Üst komutanlık disiplin kurulu gerekli gördüğü tahkikatın yapılmasını isteyebilir veya tahkikatı kendisi yapabilir. Bu hâlde tahkikat için geçecek süre on iş günlük süreye dâhil değildir. Üst komutanlık disiplin kurulu itirazı yerinde görürse yeni kararı kendisi verir. Aksi hâlde itirazı reddeder. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
DİSİPLİN CEZASI NE ZAMAN KESİNLEŞİR?
Cezaya itiraz için geçerli iki iş günü disiplin cezasının cezayı alan personele tebliğ edilmesi ile başlar. İki iş günü içerisinde yetkili makama itiraz edilmez ise ceza kesinleşmiş olur. İtirazı incelemeye yetkili makama itiraz dilekçesinin ulaşmasının ardından üç iş günü içerisinde karar verilmesi gerekmektedir. Ancak yetkili makamın bazı konuların incelenmesi gerektiğine kanaat getirmesi halinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir. İtiraz haklı görülürse, itirazı inceleyen üst disiplin amiri verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir.
DİSİPLİN CEZALARINDA ZAMANŞIMI SÜRESİ NE KADARDIR?
Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.
DİSİPLİN SORUŞTURMASINDA SAVUNMA SÜRESİ NE KADARDIR?
İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
DİSİPLİN CEZASININ İPTALİ DAVALARINDA YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME NERESİDİR?
Yüksek disiplin kurulları tarafından verilen Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezaları ile subay, astsubay, uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından barış zamanında verilmiş olan aylıktan kesme, hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsi cezalarına karşı artık Sivil İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, cezanın kesinleşmesinden itibaren başlar. Disiplin cezalarının iptali için açılacak ceza iptal davasında dava açma süresi kesinleşme tarihinden itibaren 60 gündür. Buradaki 60 günlük süreye tatil süreleri de dahildir. 60 gün, iş günü değildir. 60 günün sonu eğer tatil gününe denk geliyorsa tatilin bittiği ilk gün sonu, başvuru süresinin sonu olacaktır. Bu yüzden idare hukukunda sürelerin takibi çok önemlidir. Görevli Mahkeme İdare Mahkemesidir.
SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA DİSİPLİN CEZASININ İPTALİ DAVASINDA AVUKATA NASIL VEKALET VERİLİR ?
Silahlı kuvvetlerden ayırma disiplin cezasının iptali davasında kişi avukat ile anlaşmış ise avukatın bilgilerini alarak notere başvurur. Burada bilgilerin notere verilmesi ve genel dava vekaletnamesi çıkartılmak istendiği iletilir. Çıkartılan genel dava vekaletnamesi avukata verilir ve avukat bu vekaletname ile birlikte mahkemeye başvurur ve tüm dava sürecini bu vekalet ile yürütür. Silahlı kuvvetlerden ayırma disiplin cezası tesis edilen personel Anayasal hakkı olan dava açma hakkını kullanıp hakkını aramalıdır.